Koekjes bakken

Vaardigheden
StemComputer Algoritme en procedure
StemComputer Automatisering
StemComputer Omgaan met gegevens
StemComputer Parallellisme
Totale tijd
240
Leeftijd
10 - 12 jaar
12 - 14 jaar
Materiaal
Unplugged

De leerlingen gaan koekjes bakken, maar leren onderweg gegevens verzamelen, analyseren en visualiseren door middel van grafieken en tabellen. Daarnaast leren ze een productielijn opstarten, efficiënt taken verdelen, een algoritme te volgen om effectief van een aantal grondstoffen tot een afgewerkt product te komen.

De leerlingen gaan koekjes bakken om te verkopen op het schoolfeest/kerstmarkt/rommelmarkt… ten voordele van een goed doel of ter sponsoring van een geplande activiteit.

Ze zullen eerst verschillende gegevens analyseren en nagaan hoeveel het kost om koekjes te bakken en hoeveel ze er van zullen moeten verkopen om een bepaalde marge te halen.

Daarna gaan ze natuurlijk ook echt aan de slag in de keuken en doen ze dit op een zo efficiënt mogelijke manier!

Vaardigheden computationeel denken

  • Omgaan met gegevens
  • Algoritme en procedure
  • Automatisering
  • Parallellisme

 

VVKSO

Gemeenschappelijk leerplan ICT (A en B-stroom)

Leerplandoel 9: de leerlingen analyseren een probleem, genereren een algoritme om het op te lossen, implementeren dit en passen het aan tot het foutloos werkt, unplugged (niet-digitaal) en digitaal (grafische programmeertaal).

Mens & samenleving (A-stroom)

Leerplandoel 1: de leerlingen (v)erkennen een onderzoeksvraag of -probleem en zoeken een antwoord of oplossing gebruikmakend van geschikte (leer-)activiteiten, strategieën en tools om een afgebakende onderzoeksvraag te beantwoorden:

Leerplandoel 10: de leerlingen maken in gesimuleerde situaties budgettaire keuzes voor zichzelf rekening houdend met beschikbare middelen.

Leerplandoel 15  de leerlingen dragen bij een welomschreven groepsopdracht bij aan het tot stand komen van een gezamenlijk resultaat

Context

We willen koekjes bakken om te verkopen ten voordele van een goed doel of sponsoring voor een activiteit op school. Kies een activiteit of goed doel én kies een gemakkelijk recept (voorbeeld bij downloads)!

Gegevens verzamelen

De leerlingen kennen ondertussen de ingrediënten, maar hebben geen idee hoeveel ze kosten. Ze gaan op zoek naar de kostprijs van de ingrediënten en merken bijvoorbeeld op dat je in de winkel niet 1 ei apart kan komen. De leerlingen schrijven de prijzen op, per winkel, per merk. Wat leiden ze hieruit af? Hoeveel duurder zijn merkproducten tov producten van het huismerk?

We gaan de koekjes verkopen, dus we moeten ook op zoek gaan naar een manier om ze te verpakken

Om een idee te krijgen van de kostprijs per eenheid (een baksel van het gekozen recept) is het belangrijk om een overzicht te maken van wat we nodig hebben en hoeveel dat effectief in de winkel kost. Hiervoor kunnen ze heel makkelijk een spreadsheet gebruiken (zie voorbeeld bij downloads)

Voorbeeld

  • 1 kilo bloem aan 0.45 euro = 0.2 (of 200 gr) nodig voor een eenheid = 0.09 euro kostprijs per eenheid

Gegevens visualiseren en analyseren

Eens de kostprijs op basis van de nodige ingrediënten berekend is, kunnen de leerlingen dit visualiseren. Welk ingrediënt is er het duurst? Op basis hiervan zal het dus belangrijk zijn om ons aantal eenheden (aantal baksels) te bepalen. Het duurste ingrediënt zal dus op het einde helemaal opgebruikt moeten zijn!

De leerlingen kunnen dan ook het aantal koekjes per zakje bepalen en een (redelijke) prijs die ze hiervoor kunnen vragen. Ze overleggen en stellen dit voor door middel van een grafiek.

Bakken

Welke stappen moeten er doorlopen worden? Hoe kan dat zo gestroomlijnd mogelijk gebeuren? Laat de leerlingen nadenken, gaat iedereen apart koekjes bakken of kan dit toch efficiënt samen worden aangepakt?

De leerlingen zouden tot het idee van een ‘lopende band’ moeten komen, Laat hen het filmfragment bekijken ter illustratie.

Als iedereen (in groepjes) een taak uitvoert op steeds dezelfde manier, krijgen we een aaneenschakeling van afzonderlijke taken die lijkt op een lopende band en kunnen we op die manier iedereen aan het werk zetten.

De te doorlopen stappen:

  1. Deeg maken (+ 15 min laten rusten)
  2. Koekjes uitsteken (snijden)
  3. Koekjes bakken (15 minuten)
  4. Koekjes verpakken

Hoe kunnen we ervoor zorgen dat de ene groep niet te lang op de andere zit te wachten? Met een tijdslimiet in te stellen?

We moeten ervoor zorgen dat elke 15 minuten een nieuwe plaat koekjes in de oven kan! In het begin zal er even gewacht moeten worden vooraleer iedereen aan het werk is, maar die tijd kan dan gebruikt worden om de verpakkingen voor te bereiden.

Maak samen een planning waarin het hele proces beschreven wordt. Vraag de kinderen hoe ze eventueel nog kunnen optimaliseren? (gebruik van meerdere ovens)!

 

Materiaal

Gegevensverwerking

  • Recept
  • Computer met spreadsheet software & internetconnectie
  • Balpennen en papier

Bakken en verkopen

  • Ingrediënten voor de koekjes
  • Kommen, messen en weegschaal
  • Zakjes voor de verkoop

Groepering

De klasgroep kan afhankelijk van de grootte verdeeld worden bij het opzoeken, verwerken en visualiseren van de gegevens.

De klasgroep moet verdeeld worden bij het bakproces (elke leerling krijgt een taak) om het bakken zo efficiënt mogelijk te laten verlopen. 

Tips

  • Stel vragen, laat de leerlingen nadenken over de kostprijs, de berekeningen, de planning van het effectief bakken. Bespreek achteraf ook het hele proces. De leerlingen hadden vast niet gedacht dat er zoveel planning bij komt kijken, maar als we iets goed willen doen, moeten we erover nadenken en gegevens bijeen sprokkelen om een zo goed mogelijk resultaat neer te zetten!
  • Gebruik voor de kostprijs het online aanbod van de supermarkten
  • De (lange) activiteit kan zeker opgesplitst worden in twee of meerdere delen (winkelen voor ingrediënten, inpassen in lessenrooster...)

Uitbreiding

Indien gewenst kan er dieper in gegaan worden op de voedingsdriehoek en gezonde voeding. Waar ergens zitten de koekjes? Is het echt heel erg als we eens een koekje eten? Meten = weten, dus hoe kunnen we bekijken of er veel vet en suiker zitten in onze koekjes? (calculator online:)

voedingsdriehoek